Siêu thị Lotte Mart.

Chỉ còn mấy ngày nữa, từ ngày 1-1-2009 theo cam kết, Việt Nam sẽ cho phép thành lập doanh nghiệp bán lẻ 100% vốn nước ngoài. Những thách thức đang chờ đón các doanh nghiệp trong nước ...

Thị trường hấp dẫn đầy tiềm năng…

Thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá là hấp dẫn thứ  4 trên thế giới. Và ngay từ khi chúng ta đang đàm phán để gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã có một số đại gia bán lẻ trên thế giới như: Metro Cash & Carry (Đức), Bourbon (Pháp), Parkson (Ma-lai-xi-a)… đã từng bước thâm nhập. Chỉ một năm sau khi Việt Nam là thành viên WTO, ngoài 8 siêu thị trên toàn quốc, Metro Cash & Carry mở thêm 4 trung tâm nữa tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Nha Trang và Đồng Nai.

Tập đoàn Bourbon, chủ sở hữu hệ thống siêu thị Big C cũng xây dựng thêm 4 siêu thị mới tại Hà Nội, nâng chuỗi siêu thị lên con số 8. Tập đoàn bán lẻ Dairy Farm (Hồng Công) lại có "chiêu" khác là chọn giải pháp liên doanh, mua hoặc thuê lại mặt bằng của các hệ thống siêu thị hiện hữu. Hiện Công ty Giant South Asia Việt Nam (GSAV) thuộc tập đoàn này đã thuê lại 3 điểm tại TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Kiên Giang của hệ thống siêu thị Citimart để kinh doanh trong thời gian 5 năm với tên mới: Wellcome. Dự kiến, tập đoàn này sẽ rót chừng 5 triệu USD để mở rộng kinh doanh tại thị trường Việt Nam.

Giữa tháng 4-2008, Parkson khai trương trung tâm mua sắm cao cấp Parkson Việt Tower tại Thủ đô Hà Nội với tổng vốn đầu tư tới 6 tỷ USD. Parkson Việt Tower được coi là khu liên hợp mua sắm hiện đại, cao cấp gồm 7 tầng với tổng diện tích 11.000m2. Đây là trung tâm thứ 4 của Parkson tại Việt Nam, sau 2 trung tâm ở TP Hồ Chí Minh và 1 trung tâm tại Hải Phòng. Tập đoàn Tesco (Anh) chưa thực sự "nhảy vào" vì chưa xin được giấy phép đầu tư, nhưng họ đã "cắm chốt" được mặt bằng lớn tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội từ mấy năm qua, chỉ chờ có cơ hội là tiến hành xây dựng siêu thị. Trong tháng 12 này, chuỗi siêu thị điện máy Best Carings (được hình thành từ hợp đồng nhượng quyền giữa Công ty Tiếp thị Bến Thành và tập đoàn bán lẻ điện tử điện máy Best Denki Nhật Bản) sẽ khai trương siêu thị thứ 3 sau 2 siêu thị tại Hà Nội và Cần Thơ.

Giữa tháng 12-2008, siêu thị đầu tiên của Lotte (Hàn Quốc) chính thức ra mắt tại Q7, TP Hồ Chí Minh. Siêu thị được xây dựng trên khuôn viên diện tích 3,1 ha gồm 3 tầng lầu với tổng diện tích sàn xây dựng là 33.389m2. Tổng vốn xây dựng là 75 triệu USD. Tuy là "lính mới” nhưng Lotte dự kiến bỏ ra 5 tỷ USD để xây 30 siêu thị ở khắp các thành phố lớn Việt Nam trong vòng 15 năm tới !

Và cuộc chiến không cân sức

Từ một siêu thị Minimart ra đời năm 1993, đến cuối năm 2007 đã có trên 250 siêu thị tại các khu đô thị  ở Việt Nam.  Nhiều đơn vị tổ chức hệ thống bán lẻ dưới dạng chuỗi siêu thị có tên tuổi như: Sài Gòn Co.opmart, Citimart, Maximart, hệ thống siêu thị của Công ty Xuất nhập khẩu Intimex, Fivimart,  Công ty cổ phần Nhất Nam…

Ngoài ra còn phải kể đến hệ thống các cửa hàng nhượng quyền thương mại trong kinh doanh hàng tiêu dùng như hệ thống cửa hàng của G7 Mart của Trung Nguyên. Có thể nói, sau 15 năm hệ thống siêu thị trong nước đã phát triển nhanh chóng, kinh doanh đa dạng, phong phú, trang thiết bị hiện đại... đã bước đầu chứng tỏ dấu hiệu của sự chuyên nghiệp và đã thành công. Tuy nhiên, trên thực tế người tiêu dùng đều có chung nhận xét: ngành bán lẻ của chúng ta quá phân tán và manh mún. Trong khi các tập đoàn bán lẻ nước ngoài được biết đến với hình ảnh những đại siêu thị đang hiện diện tại thị trường Việt Nam thì hầu hết cửa hàng truyền thống của Việt Nam đều ở trong tình trạng chung là có diện tích nhỏ, trang thiết bị thô sơ và chủ yếu sử dụng lao động phổ thông. Ngay cả doanh nghiệp thương mại được xem là "đầu tầu" phần lớn cũng là doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa. Một chuyên gia kinh tế nhận xét: Dẫu mới chuẩn bị cho đợt "mở cửa", nhưng lợi thế đang có xu hướng nghiêng về các nhà đầu tư nước ngoài. Họ không những mạnh về tiền mà còn hơn hẳn chúng ta về nhiều mặt. Hơn nữa, hầu hết các doanh nghiệp bán lẻ của chúng ta lại thích hoạt động riêng lẻ, mạnh ai nấy lo nên sẽ rất khó chống chọi với các "đại gia"! Đặc biệt, các doanh nghiệp Việt Nam chưa xây dựng được mối quan hệ giữa nhà quản lý với doanh nghiệp phân phối và doanh nghiệp sản xuất; lối kinh doanh "cò con" cũng là một trở ngại lớn nhất của chúng ta.

Thấy được điểm mạnh, điểm yếu của mình, theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) nhận định: Các doanh nghiệp trong nước có lợi thế rất lớn trên "sân nhà" với sự thông thuộc, am hiểu một cách sâu sắc văn hóa, thói quen tiêu dùng của người Việt Nam. Vì vậy, nếu biết tận dụng thế mạnh này, các đơn vị liên tục tiếp cận, nắm bắt nhu cầu của khách hàng; đoàn kết, đồng thuận để tiến hành đồng bộ các giải pháp để trang bị những điều kiện cần thiết. Làm được thế, các nhà bán lẻ Việt Nam hoàn toàn có cơ hội và khả năng làm nên kỳ tích!

Hoài Dũng
Theo báo Hà Nội Mới