Chỉ còn hơn 2 tháng nữa, 1/1/2009 theo cam kết WTO, Việt Nam sẽ chính thức “mở” hoàn toàn thị trường dịch vụ phân phối. Đã sát giờ G, các DN trong nước liệu đã sẵn sàng?
Còn người tiêu dùng, những quan tâm của họ về giá cả, chất lượng hàng hóa và dịch vụ có được đáp ứng...?
Mở cửa - Giá hàng hóa có rẻ?
“Bảy năm qua, GDP của Việt Nam đã tăng gấp đôi. Tiêu chuẩn sống tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh thay đổi theo hướng: Người giàu đang giàu hơn và có khả năng 2/3 tài sản của họ sẽ tiếp tục tăng lên.
Dù lạm phát trong những năm qua nhất là từ đầu 2008 đến nay khiến hầu hết người tiêu dùng đều mua ít hơn hoặc trì hoãn mua các mặt hàng lớn nhưng nguời có thu nhập cao vẫn đang chi tiêu nhiều hơn; 50% hộ gia đình thành thị đã mua sắm ở kênh siêu thị mỗi tháng và người tiêu dùng ngày càng chi tiêu nhiều ở siêu thị...”
Những số liệu điều tra trên được ông Ralf Mathaes, Giám đốc điều hành TNS Việt Nam công bố tại hội thảo về mở cửa thị trường bán lẻ (do Ủy ban quốc gia về hợp tác kinh tế Quốc tế phối hợp với Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam tổ chức hôm qua 13/10 tại Hà Nội).
Cũng tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên cho biết trong những năm gần đây hoạt động dịch vụ phân phối, bán lẻ giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp tới trên 15% vào GDP hàng năm.
Trong nhóm các nước đang phát triển, Việt Nam hiện được coi là điểm đầu tư hấp dẫn nhất trong lĩnh vực bán lẻ. Dự kiến, doanh số bán lẻ của Việt nam trong năm nay sẽ đạt khoảng 975.000 tỷ đồng, tăng 20,5% so với năm trước.
Cho dù còn gần 3 tháng nữa mới đến thời điểm Việt Nam chính thức mở cửa thị trường bán lẻ, song hoạt động đầu tư vào lĩnh vực này đang hết sức sôi động, từ phía các nhà phân phối nội địa lẫn nhà phân phối, bán lẻ nước ngoài.
Trao đổi riêng với PV, bà Nguyễn Thị Hồng Hương – Giám đốc hệ thống siêu thị Vinatex cho hay: Hơn một năm qua Cty đã phải chuẩn bị rất kỹ càng để có thể tự tin bước vào năm 2009.
“Để cạnh tranh được với DN bán lẻ ngoại, chất lượng hàng hoá sẽ là yếu tố quyết định, đi kèm là giá phải cạnh tranh. Về nội lực chúng tôi đã cho đào tạo lại toàn bộ tay nghề nhân viên.
Cùng đó, xác định liên kết chặt chẽ với nhà sản xuất để họ có chỗ dựa, yên tâm và làm ra các sản phẩm chất lượng cao. Đồng thời, hai bên cố gắng tiết kiệm tối đa chi phí. Tôi tin, nếu DN mình làm tốt những gì đề ra, sự cạnh tranh sẽ không đáng ngại”- Bà Hương nói.
Liên quan đến giá cả hàng hóa trong năm tới, theo bà Hương, hiện các DN bán lẻ trong nước đang nỗ lực hết sức để sắp tới có thể giảm được giá trong khả năng, cũng như đảm bảo việc kinh doanh không bị lỗ.
Bà Hương phân tích: “Lãi suất vay ngân hàng đang có chiều hướng hạ, giá xăng dầu cũng giảm... Hy vọng đây sẽ là những điều kiện thuận lợi để DN phân phối giảm giá, theo đó, giá tại các siêu thị cũng sẽ giảm cho người tiêu dùng hưởng lợi”.
Còn theo đại diện Metro Cash & Carring, để tồn tại và phát triển ở Việt Nam họ vẫn luôn tuân thủ tiêu chí của riêng mình như đảm bảo 90% sản phẩm bày bán của chuỗi siêu thị này là hàng nội.
Ngoài tuyển dụng và đào tạo hơn 3.000 nhân viên, Metro Cash & Carring còn quan tâm tới tập huấn và hỗ trợ cho 19.000 nông dân và hộ bán hàng nhỏ lẻ. “Quan điểm của chúng tôi là hỗ trợ khách hàng bán buôn và chuyên nghiệp hóa khách hàng lẻ” - Đại diện Metro Cash & Carring nói.
Kênh phân phối trong nước – Đông nhưng không mạnh
Với hai kênh phân phối là truyền thống và hiện đại, dịch vụ bán lẻ ở Việt Nam vẫn chủ yếu đi theo kênh truyền thống với tỷ lệ là 85%; kênh hiện đại là 15%. Dưới góc độ một nhà quản lý doanh nghiệp, ông Nguyễn Chí Linh - Tổng giám đốc Cty TNHH Nhật Linh thẳng thắn nhận xét:
“Hệ thống phân phối của Việt Nam hiện tại còn mỏng manh, dễ bị tác động trước giá cả thị trường thế giới và những quan hệ đột biến trong cung cầu. Việc có quá nhiều loại hình tổ chức mua bán và thương nhân nhỏ lẻ “ngoài vòng kiểm soát” đã làm cho thị trường manh mún, lộn xộn”.
“Hệ thống phân phối lương thực - thực phẩm cho thành phố hiện đi qua các chợ bán buôn, hệ thống bán lẻ phân tán tại các cửa hàng nhỏ, chợ bán lẻ, bán ven đường, siêu thị.
Trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, cần nhanh chóng phát triển hệ thống phân phối liên kết dọc như các trang trại trồng rau sạch, nuôi trồng thủy sản... liên kết được với nông dân cả về giống, vật tư, chế biến, có vậy chúng ta mới đáp ứng được các tiêu chí về chất lượng, giá cả...”- Đại diện Tổng Cty Lương thực miền Bắc đề xuất.
Bức tranh toàn cảnh của thị trường phân phối Việt Nam hiện tại thế nào? DN Việt Nam đang yếu - mạnh ra sao? Trao đổi với PV bên lề hội thảo về thị trường bán lẻ Việt Nam, ông Phan Thế Ruệ - Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng DN bán lẻ trong nước “đông” nhưng không mạnh.
Trên toàn quốc hiện có khoảng 29 vạn doanh nghiệp trong ngành bán lẻ trong đó có khoảng 50-60% là doanh nghiệp bán lẻ phân phối. Điểm yếu của các DN, ngoài năng lực về vốn, bề dày kinh nghiệm quản lý, phương thức bán hàng, cách tiếp cận người tiêu dùng, còn là hệ thống phân phối hàng hóa phải qua rất nhiều “kênh” đại lý.
“Đây chính là lý do khiến giá thành các mặt hàng của DN mình ngay tại thị trường trong nước bị đội chi phí lên cao, đẩy giá thành tăng.”- Ông Ruệ nói.
Tuy nhiên về quan điểm cá nhân, ông Phan Thế Ruệ cũng cho rằng DN trong nước không nên quá lo sợ về việc sẽ thua trên sân nhà. “Mặc dù ta có cái yếu thế như vậy, những cái mạnh của chúng ta đó là không DN nước ngoài nào vào mà tự làm được... Dứt khoát họ phải dựa vào DN Việt Nam vì chúng ta mạnh về am hiểu thị trường, am hiểu tâm lý và thẩm mỹ”- Ông khẳng định.
Năm 2008, hàng chục dự án của các tập đoàn phân phối từ Mỹ, châu Âu, châu Á- những nhà bán lẻ danh tiếng đã tìm đến Việt Nam.
Trong đó phải kể đến các tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới như Wal-Mart (Mỹ), Carefour (Pháp), Tesco (Anh), Metro Cash & Carry (Đức), Bourbon (Pháp và các tập đoàn bán lẻ hàng đầu châu Á như: Dairy Farm (Hồng Kông), South Asia Investment Pte (Singapore), Parkson (Malaysia), Zen Plaza (Nhật Bản), Diamond Plaza (Hàn Quốc).
Gần đây nhất, 18 Cty thực phẩm lớn của Singapore như Caravana, Ten&Han, Apexpal, Bakezin cũng tìm đến Việt Nam với kế hoạch mở các siêu thị thực phẩm tiện dụng và cung cấp thực phẩm cho hệ thống siêu thị G7 mart...
Dự báo hoạt động phân phối và bán lẻ tại thị trường Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ sau năm 2009.
Theo Báo Tiền Phong